Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

 

 W połowie XIX wieku, mieszkańcy pozostającej na peryferiach Cesarstwa Niemieckiego prowincji Prusy Wschodnie, znaleźli się w centrum  wydarzeń, których mogła im pozazdrościć prawie cała Europa.

from

Całkowite zaćmienie Słońca to zjawisko dla którego wielu jest gotowych pokonać tysiące kilometrów, mimo, że trwa bardzo krótko i nigdy nie ma pewności co do pogody.  Szansa, że pas zaćmienia całkowitego szybko powróci w to samo miejsce jest bardzo mała. W kolejnym artykule próbuje pokazać, jak mieszkańcy Fromborka skorzystali z tej rzadkiej okazji i  czy obserwowali zaćmienie z 28 lipca 1851 roku razem z przebywającymi w mieście astronomami.  Za źródło posłużyło mi kolejny raz obszerne sprawozdanie J. Galle, przedstawione Pruskiej Akademii Nauk oraz wycinki z prasy popularnej, wychodzącej z Elbląga. Z ich pomocą staram się odtworzyć klimat tamtych lipcowych dni, pełnych przygotowań, oczekiwania i w końcu radości z obcowania z najwyższym niebiańskim majestatem. 

 

 


Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

 

W poprzednim artykule starałem się pokazać XIX-wieczny Frombork oczami astronomów, którzy przebywali tu w lipcu 1851 roku.

small1

Jednak esencją ich pobytu były obserwacje całkowitego zaćmienia Słońca, zwanego wielkim, ze względu na jego znaczenie dla poznania budowy słonecznej atmosfery, a zwłaszcza zrozumienia natury protuberancji. Za tym mało przekonującym słowem kryją się delikatne i ulotne struktury, unoszące się majestatycznie ponad powierzchnią Słońca. Dawniej osiągalne dla obserwacji tylko podczas całkowitych zaćmień, dodawały kolorytu do i tak niezwykle wyjątkowego zjawiska. Dziś, dzięki bardziej wyrafinowanym teleskopom,  można je obserwować w każdy pogodny dzień, o ile Słońce jest chociaż troche aktywne. Specjalny teleskop do obserwacji wyrzutów słonecznej materii znajduje się w Parku Astronomicznym pod Fromborkiem. To właśnie obserwacje wykonane we Fromborku w XIX wieku, przyczyniły się do rozwiązania zagadki ich pochodzenia. Do 1851 roku nie było pewności, czy są one związane z Księżycem, czy może ze Słońcem.  Pierwsze opisy protuberancji mialy w sobie coś bardziej z poezji niż z astrofizyki,  stąd mogę je polecić każdemu. Te fromborskie zebrałem w artykule dostępnym pod tym linkiem, razem z oryginalnymi rysunkami obserwatorów.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

 

W ostatnim  artykule starałem się pokazać, jak w XIX wieku, zakorzeniał się mit obserwatorium astronomicznego Kopernika, które miało być jakoby w jego wieży. Według aktualnej wiedzy kopernikologów, jest mało prawdopodobne, aby Kopernik wykonywał z niej swoje obserwacje.

small1

Natomiast to, co Kopernik na pewno mógł w wieży robić, to eksperymenty fizyczne. W dziale Żywe Muzeum Kopernika pojawił się nowy artykuł przybliżający ten temat.

Kopernik, jako człowiek o niezwykłej intuicji i taleńcie do identyfikowania i rozwiązywania problemów, z wielką łatwością  poruszał się wśród zagadnień fizyki i matematyki, wyprzedzając przy tym o całe wieki swoich następców takiego formatu jak Newton. Czy potrzebowal do tego ekperymentów? Tego nie wiemy, ale wiemy, że fundamentalne i najpiękniejsze doświadczenia w fizyce, ściśle związane z jego odkryciami, były w zasięgu jego możliwości.  Z łatwością może je powtórzyć każdy z nas, korzystając z materiałów łatwo dostępnych w domu, do czego wszystkich zachęcam. #zostanwdomu.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

 

Na portalu Gdańsk Strefa Prestiżu ukazał się mój artykuł na temat astronomii w XIX wiecznym Fromborku.

small1

Jest on oparty przede wszystkim na sprawozdaniu odkrywcy Neptuna Johanna Gotfrieda Galle'a, który opisał w szczegółach swój pobyt  we Fromborku w czasie przygotowań do obserwacji Wielkiego Zaćmienia Słońca z 1851 roku. Wyniki naukowe zostały opracowane szczegółowo i są umieszczone na Astrowiki: sprawozdanie J. Galle, publikacja L. Feldt, publikacja J. Galle oraz w niektórych odnośnikach tam zawartych.

Tekst jest próbą przedstawienia dawnego Fromborka, który istnieje w znacznej części już tylko na zdjęciach, litografiach, rysunkach i w zapiskach. Nie powstałby, gdyby nie drobiazgowe poszukiwania historycznych materiałów i pamiątek przez facebookowe "grupy rekonstrukcyjne", dzielące się wynikami swoich poszukiwań na profilach Frombork dawniej i przed chwilą oraz Lubię Frombork.  Jest w nim również nie poruszany dotychczas nigdzie przyczynek do ustalenia lokalizacji dawnego obserwatorium Mikołaja Kopernika.

 

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna

 

W ramach #zostanwdomu polecamy "Perły ze śmietnika" z fantastyczną muzyką Vangelisa.

Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku udostępniło dla każdego materiał wideo do seansu mojego autorstwa, pokazywanego w Planetarium we Fromborku w 2019 roku. Film w technologii fulldome był odtwarzany w Planetarium na pełnej kopule o średnicy 8 metrów i uzupełniał widoki rozgwieźdzonego nieba z analogowego projektora gwiazd. Obejrzało go we Fromborku prawie 40 tysięcy widzów.

Temat przewodni seansu to przewrotność losu, którą naznaczone były pierwsze próby poznania kosmosu przy użyciu teleskopu.

Na niebie znajdziemy wiele słabych obiektów, które dawnym obserwatorom przedstawiały się jako szare, rozmazane plamki światła. Dziś wiemy, że są to obiekty tak różne, jak mgławice, gromady gwiazd , obłoki gazu międzygwiazdowego czy pobliskie galaktyki.

Autor: Ernest Świerczyński, czyta: Dariusz Siastacz, muzyka: Vangelis i in., wyprodukowany dla Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku

Szukaj

Chciałbyś otrzymywać powiadomienia o nowościach na stronie? Zostaw maila niżej.
©{2019} Tata Astronom. Wszelkie prawa zastrzeżone. Strona stworzona w oparciu o JoomShaper.

Search


Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /plugins/system/helix3/core/classes/Minifier.php on line 227